ستافێ ئەکادیمی

May 10, 2026, 2:31 a.m.
مزگین محمد حسن (دكتورا) سەروكێ پشكا جوگرافی
None
پرۆفیسور د جوگرافیا باژێران دا

جوگرافى
كولیژا پەروەردا بنیات
زانکۆیا دهۆك

  • دکتۆرا ب جوگرافیایا باژێران، زانکۆیا لوبنان، بەیروت، 2015.
  • ماستەر ب نەخشە و GIS، زانکۆیا موسڵ، 2005.
  • بەکالۆریۆس، جوگرافیا، زانکۆیا موسڵ، 1993.

ئەزموونا وانەگۆتنێ ل زانکۆیێ د بوارێ جوگرافیایێ دا، گەشتەکا دەولەمەندە کو د ناڤبەرا زانینا تیۆری و بجهئینانا پراکتیکی دا کۆم دکەت. ژ سالا 2005ێ وەرە، ئەڤ ئەزموونە ل زانکۆیا دهۆک د ناڤ کۆلیژا ئادابێ – پشكا جوگرافیایێ دا دەستپێکر، کو تێدا چەندین بابەتێن جودا هاتینە گۆتن مینا: بنەمایێن نەخشەسازیێ (کارتۆگرافی)، دەقێن جوگرافی ب زمانێ ئینگلیزی، نەخشەیێن بابەتی، ئامارا جوگرافی، گەشەپێدانا مرۆڤی، جوگرافیایا باژێران، و جوگرافیایا سیاسی.

ئەڤ قۆناغە ل سەر ئاڤاکرنا بنیاتێ مەعریفی یێ قوتابیان چڕ ببوو، ئەو ژی ب ڕێکا پێشخستنا شارەزاییێن خاندنا نەخشەیان، شیکارکرنا دەقێن زانستی، و بکارئینانا ڕێبازێن چەندایەتی. هەروەسا گۆتنا وانەیێن دەقێن جوگرافی ب زمانێ ئینگلیزی ڕۆلەکێ کارا هەبوو د ئاشنابوونا قوتابیان ل سەر ژێدەر و ئەدەبیاتێن جیهانی، د دەمەکێ دا بابەتێن وەک گەشەپێدانا مرۆڤی و جوگرافیایا باژێران شیان زانینا جوگرافی ب کێشە و بابەتێن سەردەم ڤە گرێ بدەن.

ل دوماهیا سالا 2023ێ، ل گەل وەرگرتنا ئەرکێ سەرۆکاتیا پشکی، ئەڤ ئەزموونە بۆ کۆلیژا پەروەردێ – پشكا جوگرافیایێ ل زانکۆیا دهۆک هاتە ڤەگوهاستن، ل گەل بەردەوامبوون ل سەر وانەگۆتنا بابەتێن ئامارا جوگرافی و مێتوودێ ڤەکۆلینا زانستی. ئەڤێ بەرپرسایەتیێ دەلیڤە دا کو کارێ کارگێڕی و سەردەرییا ئەکادیمی ل گەل وانەگۆتنێ بهێتە ئەنجامدان، و پشکداری د پێشخستنا پرۆگرامێن خاندنێ دا هەبیت.

گرنگیا مێتوودێ ڤەکۆلینێ د ئامادەکرنا زانستی یا قوتابیان دا بەرچاڤ بوو، د هەمان دەم دا ڕۆلێ ئامارا جوگرافی د شیکارکرنا دیاردەیێن جهی (Spatial Analysis) دا دیار کر. ئەڤ ئەزموونە ڕەنگڤەدانا ڕێبازەکا تەمامکەرە کو د ناڤبەرا گەهاندنا زانستێ، پێشخستنا شارەزاییێن ڤەکۆلینێ، و پشکداریکردن د پێشخستنا پرۆسەیا فێرکرنێ دا کۆم دکەت ب شێوەیەکێ کو خزمەتا جڤاکی بکەت.

البحث العلمي

گرنگیپێدانێن ڤەکۆلینێ د ئەڤی بیاڤی دا ل سەر بکارئینانا تەکنۆلۆژیایێن سەردەم چڕ دبن بۆ چارەسەرکرنا کێشەیێن گەشەپێدانێ و باژێڕڤانیێ. تێدا بکارئینانا سیستەمێن پێزانینێن جوگرافی (GIS) و هەستکرن ژ دویر (RS) وەک ئامرازێن سەرەکی بۆ شیکارکرنا شێوازێن جهی، چاڤدێریکردنا گوهۆڕینان، و پشتەڤانیکردنا بڕیاردانێ دیار دبن.

هەروەسا بابەتێن گەشەپێدانا مرۆڤی گرنگیەکا تایبەت وەردگرن، د ناڤ چارچۆڤەیێن پرۆگرامێ نەتەوەیێن ئێکگرتی یێ گەشەپێدانێ (UNDP) دا، ب مەرەما شیکارکرنا ئاستێن خۆشگوزارانیێ و پیڤانا جوداهیێن گەشەپێدانێ ژ لایێ جهی ڤە.

کێشەیێن باژێڕان و پلاندانانا باژێڕڤانی ژی تەوەرەکێ گرنگ پێکدئینن، ئەو ژی ب ڕێکا خواندنا بەرفەرهبوونا باژێڕی و فشارا ل سەر خزمەتگوزاریان، و گەریان ل دویف ستراتیجیەتێن گەشەپێدانا باژێڕی یا بەردەوام. ئەڤ گرنگیپێدانە تەواوکاریەکێ د ناڤبەرا شیکارکرنا تەکنیکی و دیتنا پراکتیکی دا نیشان ددەت بۆ خزمەتکرنا کێشەیێن گەشەپێدانێ.

سەرپەرشتیا ئەکادیمی ئێک ژ کۆلەکێن بنیاتی یە د خاندنا بلند دا، ژبەر وێ ڕۆلێ سەرەکی یێ کو هەی د گەشەپێدانا شارەزاییێن ڤەکۆلینا زانستی و بجهئینانا هزرا ڕەخنەیی ل دەف قوتابیان. ژ سالا 2008ێ وەرە، ئەڤ ئەزموونە سەرپەرشتیا گەلەک ڤەکۆلینێن دەرچوونێ ل هەردوو کۆلیژێن زانستێن مرۆڤایەتی و پەروەردێ ل زانکۆیا دهۆک د بوارێن جوگرافیایا مرۆڤی دا ب خۆ ڤە دگریت، ژ وان ژی بابەتێن گەشەپێدانێ، باژێربوونێ، بەلاڤبوونا ئاکنجیان، و پەیوەندیێن جهی.

ئەڤ قۆناغە ب وێ چەندێ هاتە نیاسین کو گرنگیەکا زۆر ب ئاراستەکرنا قوتابیان دهاتە دان بۆ هەلبژارتنا بابەتێن ڤەکۆلینێ یێن کو پەیوەندی ب ڕاستیا دەڤەرێ ڤە هەی، و راهێنان ل سەر دارشتنا کێشە و ئاریشەیێن زانستی، و بکارئینانا مێتوودێن چەندایەتی و جۆرایەتی د شیکارکرنا داتایان دا. هەروەسا کار هاتە کرن بۆ پێشخستنا شیانێن وان د بکارئینانا ژێدەرێن زانستی دا، و نڤیسینا ڤەکۆلینان ل دویف پیوەرێن ئەکادیمی یێن پەسەندکری.

و ژ سالا 2022ێ وەرە، ئەزموونا سەرپەرشتیکردنێ بەرفەرهتر لێ هات دا کو قوتابیێن خاندنا بلند ژی بگریت، ئەو ژی ب ڕێکا سەرپەرشتیکردنا چەندین نامەیێن ماستەرێ و تێزێن دکتۆرایێ د پسپۆریا جوگرافیایێ دا. ئەڤ ئەرکە پێدڤی ب ئاستەکێ کویرتر یێ ئاراستەکرنا زانستی هەبوو، کو دارشتنا چارچۆڤەیێن تیۆری، بجهئینانا مێتوودێن پێشکەفتی یێن ڤەکۆلینێ، و گەنگەشەکرنا ئەنجامان ل سەر بنەمایێ ژێدەر و ئەدەبیاتێن نوی ب خۆ ڤە دگرت.

ئەڤ ئەزموونا سەرپەرشتیکردنێ دیارکرنا پێگیریەکا بەردەوامە بۆ ئاڤاکرنا نەوەیەکێ ڤەکۆلەران کو بشێن زانینەکا زانستی یا بهێز و ڕەسەن بەرهەم بینن، کو پشکداریێ بکەت د تێگەهشتنا کێشەیێن جوگرافی یێن سەردەم و چارەسەرکرنا وان دا. هەروەسا دوپاتیێ ل سەر گرنگیا تەواوکاریێ د ناڤبەرا سەرپەرشتیا ئەکادیمی و وانەگۆتنێ دا دکەت بۆ بدەستڤەئینانا کوالیتیا خاندنا بلند و پێشخستنا ڤەکۆلینا زانستی.